Paşabahçe 1966 grevi binlerce, on binlerce grev ve işçi eylemi içinde özel bir yere sahip. Emek tarihinde kimi fabrikaların ve eylemlerin ayrı bir önemi vardır. Bu fabrikalar ve eylemler bir başlangıç noktası, kırılma noktası veya kuşaktan kuşağa aktarılan bir deneyim yaratmıştır. Saraçhane Mitingi, 1963 Kavel Grevi, Paşabahçe 1966 Grevi, 1965 Kozlu Direnişi, 15-16 Haziran, 1976 DGM Direnişi ve Maden-İş’in MESS grevleri bunların ilk akla gelenleridir.
Paşabahçe 1966 grevi bir yandan cam işçilerinin ve Kristal-İş’in öte yandan Türkiye işçi sınıfının tarihinde özel bir öneme sahip eğilim ve gelenek oluşturan bir işçi eylemidir. Bu kitabımızla bu tarihsel grevin çeşitli yönlerini olabildiğince gün ışığına çıkarmaya çalıştık. Paşabahçe 1966 grevinin az bilinen yönleri yanında, greve ilişkin emek tarihi yazınında yer alan eksik ve hatalı değerlendirmeleri de incelemeye çalıştık. Yaygın kanının aksine, Paşabahçe 1966 grevinin asıl önemi bu grevin DİSK’in kuruluşuna olan etkisi değildir. Araştırmamız bu etkinin son derece sınırlı olduğunu göstermektedir. 1966 grevinin asıl önemli yanı bir gelenek ve bir sendika yaratmış olması, Kristal-İş’i var etmiş olmasıdır. Bu kitap bir geleneğin ve bir sendikanın doğuşunun öyküsüdür.
Kitap beş bölümden oluşuyor. Birinci bölüm grev öncesini ele alıyor. Çünkü 1966 Paşabahçe grevinin yaklaşık iki yıllık bir öncesi var. Grev uzun bir uyuşmazlığın ve gerilimin ürünü. Bu bölüm Paşabahçe’de yaşanan sendikal ayrışmayı, greve ilişkin hukuksal tartışma ve uyuşmazlıkları ve greve yol açan toplu iş sözleşmesini inceliyor.
İkinci bölüm grev güncesinden oluşuyor. Bu bölümde 85 günlük grev sürecinin önemli gelişmelerinin öyküsü belgeler ve tanıklıklardan aktarılıyor.
Üçüncü bölümde grevde Türk-İş’in rolü ele alınıyor. Grev öncesinden, grevin yürütümüne değin Türk-İş’in tutumu irdeleniyor. Türk-İş’in greve verdiği destek, grevden desteğini çekmesi ve grevin Türk-İş’te yarattığı çatlak bu bölümde irdeleniyor.
Dördüncü bölümde greve ilişkin temel hukuksal tartışmalar, uygulamalar ve yargı kararları ele alınıyor. Yargıtay’ın grevin hukuka uygunluğunu onaylaması, grevin hükümetçe ertelenmesi ve Yüksek Uzlaştırma Kurulu kararıyla grevin sona ermesi bu bölümde inceleniyor.
Beşinci ve son bölümde ise grevin sonuçları, yarattığı etkiler ve DİSK’in kuruluşuyla ilişkisi irdeleniyor.
Kitabın içinde greve ilişkin fotoğraflara, belgelere ve gazete kupürlerine de yer verilmektedir. Kitabın sonunda kapsamlı bir ekler bölümü yer alıyor. Bu bölümde grev jurnali, greve yol açan toplu iş sözleşmesi ve grevle ilgili diğer belgeler ve yorum yazıları yer alıyor.
Edinmek için: https://www.yaykoop.com/pasabahce-1966
