İsveççeden Cüneyt Serdar Ataker’in çevirdiği, Aziz Çelik’in sunuş yazısını kaleme aldığı eserde Lindqvist 30 farklı alanda “yalınayak araştırmacılar” olarak adlandırdığı işçilerin yaptıkları işi, çalıştıkları şirketi, yaşadıkları beldeyi, okudukları okulu araştırmaları için detaylı bir el kitabı sunuyor.
Sven Lindqvist’in 1978 yılında İsveç’te yazdığı Gräv där du står (Dur-duğun Yeri Kaz) adlı kitap, yaklaşık yarım asır sonra Türkçe yayımlandı. Kitabın İngilizce çevirisi (Dig Where You Stand) için de 45 yıl beklenmişti. 2023’te İngilizce okuyucuyla buluşan bu kitap, şimdi Türkçe baskıyla bir başka coğrafyaya daha taşındı.
Lindqvist 30 farklı alanda “yalınayak araştırmacılar” olarak adlandırdığı işçilerin yaptıkları işi, çalıştıkları şirketi, yaşadıkları beldeyi, okudukları okulu araştırmaları için detaylı bir el kitabı sunuyor. Kitap İsveç’te ve Kuzey Avrupa’da geniş bir etki yaratmıştı. İsveç’te 1975-1985 arasında hızla büyü-yen ve kitabın önerisini esas alan Kazı Hareketi (Grävrörelsen), “yalınayak araştırmacı” olarak nitelendirilen on binlerce katılımcıyı harekete geçirmiş ve İskandinavya’nın ötesine geçerek Almanya ve İngiltere’de benzer hare-ketlere ilham vermiştir.
Lindqvist’in kitabı, işçilerin kendi işyerlerini araştırıp tarihini yazmasına odaklanmış; bu sayede işçilerin hem patronların hem de akademik araştır-macıların otoritesine meydan okuyabileceğini savunmuştur. “Yalınayak araş-tırmacı” imgesi akademik merdiven ve unvanların dışında, sıradan insanın kendi deneyiminden ve çevresinden hareketle yürüttüğü araştırma pratiğini çağrıştırıyor. Lindqvist’in kitabı, işçi sınıfının “yalınayak araştırmacıları” için bir dokümantasyon ve el kitabı olarak tanımlanabilir. Kitap çalışanların kendi mesleklerini ve sosyal çevrelerini belgeler ve kaynaklar aracılığıyla nasıl in-celeyebileceklerini açıklayan bir metodoloji sunmuştur. Kitap, şirketten, sen-dikaya; kütüphaneden belediyeye, arşivden müzeye, mektuplardan mahkeme kayıtlarına kadar pek çok alanda somut bir araştırma kılavuzu niteliğinde.
Edinmek için: https://www.yaykoop.com/durdugun-yeri-kaz
